Héraðsdómur Norðurlands vestra Dómur 11. desember 2025 Mál nr. S - 110/2024 : Héraðssaksóknari (Hilda Rut Harrysdóttir saksóknarfulltrúi) g egn Andrés i Pál i Ragnarss yni ( Jón Stefán Hjaltalín Einarsson lögmaður ) Dómur Málsmeðferð og dómkröfur aðila 1. Mál þetta var höfðað með ákæru héraðssaksóknara , dags. 19. desember 2024 , á hendur Andrési Páli Ragnarssyni, . Málið var dómtekið 16. október 2025. Gætt var að ákvæðum 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. 2. Dómarinn sem fer með málið tók við meðferð þess 1. september 2025 en hafði engin afskipti af því fyrir þann tíma. 3. Í ákæru segir að málið sé höfðað fyrir eftirfarandi brot: gegn barni, m eð því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 1. janúar 2023 áreitt Y , kt. , kynferðislega með því að kyssa hana á munninn á heimili hennar að B á A , og í framhaldi af því boðið henni heim til sín í annarri íbúð í sama húsi, farið með hana inn í svefnherbergi sitt, afklætt hana og án hennar samþykkis haft við hana samræði en ákærði nýtti sér yfirburðarstöðu sína vegna aldurs - og þroskamunar og beitti hana þannig ólögmætri nauðung en Y reyndi ítrekað að fá ákærða til þess að láta af háttseminni. Telst þetta varð a við 1. mgr. 194. gr. og 1. og 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. 4. Í ákæru er jafnframt lýst eftirfarandi einkaréttarkröfu: Fyrir hönd M kt. , fyri r hönd ólögráða dóttur hennar, Y , kt. , er gerð krafa um að ákærði verði dæmdur til að greiða bætur að fjárhæð kr. 3.500.000, með vöxtum skv. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. janúar 2023 til þess dags er mánuður er liðinn frá 2 birtingu bótakröfu en með dráttarvöxtum skv. 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags. Þá er gerð krafa um þóknun vegna starfa réttargæslumanns að mati réttarins eða samkvæmt síðar framlögðu m málskostnaðarreikningi, en þá er auk þess krafist virðisaukaskatts af 5. Ákærði k refst sýknu af kröfum ákæruvaldsins og þess að allur sakarkostnaður, þar með talin málsvarnarlaun verjanda síns greiðist úr ríkissjóði. Þá krefst ákærði þe ss að einkaréttarkröfu verði vísað frá dómi . Helstu málsatvik Skýrsla lögreglu, dags. 19. júní 2023 6. Í skýrslu lögreglu , dags. 19. júní 2023, er því lýst að barnaverndarþjónustu Eyjafjarðar hafi 26. apríl 2023 borist t ilkynning frá sálfræðingi á Heilbrigðisstofnun Norðurlands þar sem fram hafi kom ið að móðir brotaþol a hafi lýst því að brotaþola hafi verið nauðgað um síðustu áramót af ákærða. Ákærði eigi að hafa verið búsettur í sama húsi og mæðgu r nar á A . 7. Brotaþoli hafi farið í viðtal hjá félagsr áðgjafa hjá barnavernda r þjónustu 9. júní 2023 og greint frá því að hún hafi verið mjög drukkin á heimili sínu um áramót in en ákærði hafi verið þar líka . Brotaþoli hafi sagt að ákærði hafi verið með mjög óviðeigandi tal við hana en hún hafi ekki viljað lýsa því nánar hvað hann sagði við hana . Haft er eftir brotaþola að ákærða hafi verið kunnugt um hve gömul hún væri, en hún hafi verið rétt að verða 15 ára. Þá er haft eftir brotaþola að hún hafi farið með ákærð a niður í íbúð hans og þar hafi hann ítrekað sagt honum að hætta en hann hafi haldið áfram . Hún hafi sagst hafa ælt um allt heima hjá ákærða, grátið mikið og síðan farið upp í sína íbúð . Brotaþoli hafi í viðtalinu ekki treyst sér til að segja frá því hvað hún meinti þegar hún sagði að ákærði Brotaþoli hafi sagt að ákærði h af i verið í samskiptum 8. Í skýrslunni segir einnig að móðir brotaþola hafi sagt að brotaþoli hafi , þegar hún kom aftur upp frá íbúð ákærða, tjáð sér að eitthvað kynferðislegt hafi gerst og brotaþoli hafi jafnframt sagt henni að hún hafi ekki viljað það. 9. Fram kemur að móðir brotaþola, brotaþoli og eldri hálfbróðir brotaþola hafi flutt til H . Barnav erndarþjónusta Mið - Norðurlands hafi um nokkuð langt skeið haft afskipti af málum brotaþola vegna áhættuhe gðunar hennar, svo sem áfengisneyslu, skólaforðunar, 3 lyfjanotkunar og sjálfs s kaða. Móðir brotaþola hafi glímt við vímuefnavanda, átt erfitt með að setj a brotaþola mörk og vanrækt umsjón og eftirlit með henni. Tilkynning til barnaverndar 10. Í fyrrgreindri tilkynningu sálfræðings á heilsugæslu til barnaverndar, 26. apríl 2023, segir að móðir hafi greint frá því að brotaþola hafi verið nauðgað um sl. áramót. Á ður hafi brotaþola verið tvívegis nauðgað af öðrum. Gögn frá félagsráðgjafa 11. Í bréfi, dags. 15. júní 2023, frá félagsráðgjafa hjá barnaverndarþjónustu Eyjafjarðar til lögreglu , segir að 26. apríl sama ár hafi borist tilkynning frá sálfræðingi, þar sem móðir brotaþola hafi lýst því að stúlkunni hafi verið nauðgað um sl. áramót af fullorðnum aðila. Meintur gerandi hafi verið búsettur í sama húsi og mæðgurnar á A . Brotaþoli hafi ko mið til viðtals við félagsráðgjafann 9. júní 2023. Þar hafi hún staðfest það sem fram kom í tilkynningunni. Hún hafi lýst því að um áramótin hafi hún verið drukkin á heimili sínu á A og umræddur gerandi, sem hafi verið nágranni hennar, hafi einnig verið st addur þar. Hún hafi sagt frá því að í samtölum þeirra hafi hann verið með óviðeigandi tal við hana. Hún hafi ekki viljað lýsa því nánar hvað hann hefði sagt við hana en sagt það hafa verið mjög óviðeigandi. Brotaþoli hafi sagt ákærða hafa vitað hve gömul h ún væri en hún hafi verið rétt að verða 15 ára. Hún hafi lýst því að hafa verið mjög drukkin og saman hafi hætta en hann hafi haldið áfram. Hún hafi ælt út um allt heima h já honum og grátið mikið og farið upp í sína íbúð. Í samtalinu hafi stúlkan ekki treyst sér til að segja komið hjá stúlkunni að nokkru eftir atvikið hafi maðurinn verið í samskiptum við hana 12. Fyrir liggi upplýsingar frá móður um að stúlkan hafi tjáð henni, þegar hún kom upp aftur úr íbúð mannsins, að eitthvað kynferðislegt, sem stúlkan hafi ekki viljað, hafi gerst. 13. Stúl kan hafi flust með móður sinni til H og sé búsett þar. Barnaverndarþjónusta Mið - Norðurlands hafi um nokkuð langt skeið haft afskipti af málum hennar, m.a. vegna áhættuhegðunar hennar, svo sem áfengisneyslu, skólaforðunar, lyfjanotkunar, sjálfskaða o.fl . Þá hafi móðir hennar glímt við vímuefnavanda, átt erfitt með að setja stúlkunni mörk og vanrækt umsjón og eftirlit með stúlkunni. 4 14. Í skýrslu félagsráðgjafans um viðtalið 9. júní 2023 er greint frá frásögn brotaþola af atvikum þess kvölds og nætur sem um r æðir í málinu. Haft er eftir henni að þetta hafi gerst um sl. áramót, 2 3 dögum eftir að stjúpi hennar fór af heimili hennar. Um hafi verið að ræða rúmlega þrítugan mann sem hafi búið í sömu blokk og þær mæðgur. Hún hafi þá sjálf verið 14 ára gömul og átt nokkra daga eftir í 15 ára afmælið. Hún hafi greint frá því að hafa sjálf verið að drekka hafi brotaþoli sagst ekk i vilja tala um það núna. Þau hafi síðan farið niður til hans en meintur gerandi hafi búið fyrir neðan þær í blokkinni. Haft er eftir brotaþola að þar Hún hafi ælt og verið hágrátandi. Félagsráðgjafinn hafi rætt við brotaþola um hvort hún bera endurtekið bara hal dið áfram. Haft er eftir brotaþola að hún hafi síðar sagt móður sinni frá þessu, svo frænku sinni og sálfræðingnum. 15. Í skýrslunni er jafnframt haft eftir brotaþola að meintur gerandi hafi nokkru seinna (einhverjum dögum síðar) farið að senda henni skilaboð sem hún hafi lesið upp fyrir hitta hann. Samskiptaseðill frá sálfræðingi á heil sugæslu 16. Fyrir liggur samskiptaseðill, dags. 27. apríl 2023, ritaður af sálfræðingi hjá heilsugæslunni á Akureyri. Þar er greint frá greiningarviðtölum við brotaþola 27. apríl, 5. maí og 15. maí það ár. Fram kemur að brotaþoli búi við mjög flóknar/erfiðar f jölskylduaðstæður. Hún hafi flutt í mars það ár frá A til H ásamt móður, hálfbróður og sambýlismanni móður. Greint er frá vímuefnavanda móður og því að hún hafi verið svipt tímabundið forsjá tveggja yngri bræðra brotaþola. 17. Fram kemur að brotaþoli hafi ítrekað verið beitt kynferðislegri misnotkun eða orðið fyrir neikvæðri reynslu af kynferðislegum toga. Um sl. áramót hafi hún komist í áfengi hjá móður og farið niður til 33 ára nágranna. Samkvæmt upplýsingum móður hafi stúlkan fengið meira áfengi hjá honu m og þegar hún hafi komið upp aftur hafi hún sagt hann hafa nauðgað sér og að hún hafi ælt út um allt hjá honum. Brotaþoli hafa staðfest við 5 sálfræðinginn að um nauðgun hafi verið að ræða og sálfræðingurinn sent tilkynningu vegna þessa til barnaverndar. 18. Hv að fyrri áföll brotaþola varðar er greint frá því að í apríl/maí 2021, þegar hún var 13 ára gömul og staðsett á H , hafi 17 ára vinur hennar brotið á henni. Hún hafi farið í könnunarviðtal í Barnahúsi og í meðferðarviðtöl eftir að hún var komin í fóstur. Mó ðir hafi einnig greint frá kynferðismisnotkun af hálfu jafnaldra brotaþola 2020. Samkvæmt nótu BUGL frá 2. nóvember 2021 hafi verið um að ræða stafrænt kynferðisbrot. Í bæði síðasttöldu skiptin hafi málin verið kærð en lokið með sýknu, annars vegar á grund velli þess að gerandi hafi verið undir lögaldri og í hitt skiptið á grundvelli þess að gerandi hafi ekki vitað um aldur stúlkunnar. Enn fremur hefur sálfræðingurinn eftir brotaþola að hún hafi greint frá því að brotið hafi verið á henni kynferðislega af vi nkonu/frænku þegar hún 19. Í samskiptaseðlinum er gerð grein fyrir því að viðmiðum áfallastreituröskunar (PTSD) sé náð. Haft er eftir brotaþola að hún segi meðferð í Barnahúsi hafa hjálpað á sínum tíma en geri grein fyrir miklum einkennum áfallast reituröskunar vegna fyrri nauðgunarinnar. Sömuleiðis greini hún frá hamlandi einkennum vegna nauðgunar um síðastliðin áramót. Lýst er endurupplifunum, forðunareinkennum og einkennum ofurárvekni og greint milli þess hvort einkennin séu vegna fyrra atviksins , seinna atviksins eða beggja atvikanna. Einkenni sem lýst er vegna seinna atviksins, þ.e. þess sem hér er til umfjöllunar, eru slæmir draumar, hún eigi erfitt með að sýna öðrum eigin líðan, hún eigi erfitt með að sofna og sé á varðbergi. Nánar tiltekið ke mur fram að hún sé stöðugt á varðbergi, einkum þegar hún sé á A vegna beggja atvikanna eru ágengar óvelkomnar hugsanir, að finnast að það sama muni gerast aftur, að komast í uppnám ef ei tthvað minnir á, líkamleg viðbrögð ef eitthvað minnir á, að reyna að forðast hugsanir um atburðina og aðstæður sem minna á þá, að hún missi stjórn á skapinu og eigi erfiðara en áður með einbeitingu. Rannsókn á síma brotaþola og ákærða 20. Lögregla rannsakaði síma brotaþola í þeim tilgangi að skoða samskipti hennar og ákærða . Við rannsóknina kom í ljós að kl. 5 :10 að morgni 1. janúar 2023 dró brotaþoli til baka skilaboð sem hún hafði sent ákærða í gegnum F acebook M essenger . Ekki reyndist unnt að sjá hver skilaboðin voru. Hinn 14. janúar 2023 kl. 03:25 brást ákærði við skilaboðum sem brotaþoli hafði dregið til baka brotaþola Í 6 framh aldi af þessu spurði ákærði brotaþola hvað hún væri að gera, hvort það væri neitandi. Ákærði brást við með því að segja st hafi haldið brotaþola síðan að koma niður en brotaþoli svaraði að hún væri ekki heima. Brotaþoli sendi ákærða síðan viðhengi en ekki reyndist unnt að sjá hvað það var. Samskiptunum lauk með því . 21. Við rannsókn á síma ákærða fundust ekki samskipti við brotaþola. Aftur á móti fundust samskipti móður brotaþola við ákærða, þar sem hún bað ákærða um áfengi og einnig um tómar flöskur. Teikningar ákærða og brotaþola 22. Í teng slum við skýrslu ákærða hjá lögreglu var hann beðinn um að teikna yfirlitsmynd af íbúðinni þar sem hann bjó í umrætt sinn. Brotaþoli var beðin um að teikna íbúð ákærða í tengslum við skýrslugjöf hennar í barnahúsi. Jafnframt teiknuðu þau upp afstöðumyndir af íbúðinni í skýrslum sínum fyrir dómnum við aðalmeðferð málsins. Önnur gögn 23. Í gögnum frá lögreglu kemur fram að móðir brotaþola hafi verið kærð í tengslum við rannsókn málsins fyrir brot á barnaverndarlögum, með því að leyfa 14 ára dóttur sinni að drekka áfengi í áramótapartíinu sem hún hafi haldið án eftirlits með þeim afleiðingum að barnið virðist hafa orðið mjög ölvað. Skýrsla af brotaþola í Barnahúsi 24. Hinn 1. desember 2023 var tekin skýrsla af brotaþola fyrir dómi í Barnahúsi á Akureyri. Þar greindi brotaþoli frá því að um áramótin hafi hún verið með móður sinni og nýjum kærasta hennar. Brotaþoli telji sig hafa byrjað að drekka áfengi um matarleytið og hafi síðar um kvöldið verið orðin mjög full. Þau hafi búið í blokk og mamma hennar boðið ti með áfengi og hún fengið sér meira að drekka. Móðir hennar og kærasti hennar hafi síðar farið inn í baðherbergi en brotaþoli og ákærði haldið áfram að spjalla. Hún kvað st ekki muna hvernig það gerðist en að hana minnti að ákærði hefði kysst hana en hún þá sagt honum að hún væri að verða 15 ára en væri ekki á hans aldri. 7 25. Ákærði hafi síðan boðið brotaþola niður í íbúð sína á neðri hæð hússins. Hún hafi bankað á baðherbergishurðina, þar sem móðir hennar og kærasti hennar voru, og sagt frá því að hún ætlaði fara. Brotaþoli hafi þá verið orðin mjög full og varla getað staðið í fæturna. Hún kvaðst s til að tala saman um eitthvað. Ákærði hafi farið með brotaþola inn í herbergi og klætt hana þar úr fötunum. Brotaþoli hafi sagt að hún vildi þetta ekki en ákærði sa mt haldið vitað hvað hún átti að gera, því ákærði hafi verið miklu s leggöngum hennar í umrætt sinn. Brotaþoli greindi frá því að hún hefði síðan ýtt ákærða Ákærði hafi verið ofan á henni allan tímann, þar til hún ýtti honum af sér. Nánar aðspurð kvaðst brotaþoli hafa kastað upp inni á salerni ákærða. Þegar upp í hennar íbúð var komið 26. Brotaþoli greindi frá því að móðir hennar og kærasti hennar hefðu séð hana kasta upp og gráta þegar hún kom upp en þau hafi sagt henni að fara bara að leggja sig. Aðspurð um hvort þau hafi vitað hvers vegna h ún var grátandi kvað hún sig minna að hún hafi ekki talað um það fyrr en daginn eftir. Þá hafi brotaþoli sagt móður sinni frá því sem gerðist fullur. Brotaþola hafi liðið illa yfir þessum viðbrögðum móður sinnar og upplifað það eins og henni væri ekki trúað. Eftir að þetta gerðist hafi brotaþola alltaf langað að segja einhverjum en ekki þorað því af því hún hafi haldið að þetta væri sér að kenna því hún hafi verið ölvuð. Sí ðar, þ.e. mörgum mánuðum síðar, hafi brotaþoli sagt frænku sinni frá þessu og hún hjálpað henni með þetta. 8 27. Nokkru síðar hafi ákærði sent brotaþola skilaboð á Facebook og spurt hvort það væri partí uppi. Brotaþoli hafi svarað því mjög þurrlega að svo væri e kki, þar sem hana hafi ekkert langað að tala við ákærða. 28. Aðspurð um líðan sína eftir umrædd atvik greindi brotaþoli frá því að þegar hún færi á A væri hún alltaf hrædd um að hitta ákærða. Þá fái hún martraðir um þetta og líði eins og hún sé ekki örugg. Þá veki það upp neikvæðar hugsanir um vanlíðan ef eitthvað minni S kýrslur hjá lögreglu á rannsóknarstigi málsins 29. Við rannsókn málsins hjá lögreglu voru teknar skýrslur af móður brotaþola í lok september 2023 og af D og E 10. janúar 2024. Þá voru teknar tvær skýrslur af ákærða , hin fyrri 8. október 2023 og hin síðari 11. janúar 2024. Efni þeirra verður rakið hér að því marki sem tilefni þykir til. Skýrsla móður brotaþola 30. Í skýrslu hjá lögreglu 28. september 2023 greindi móðir brotaþola frá því að umrætt kvöld hefðu þau verið fjögur heima, þ.e. hún, kærasti hennar, brotaþoli og bróðir brotaþola. Hún hafi verið að skilja við fyrrum maka sinn og hafi verið virkur alkóhólisti á þessum tíma. Brotaþoli hafi líka verið a ð drekka þetta kvöld. Eftir að þau hafi borðað saman og sprengt flugelda hafi ákærði komið upp í íbúð þeirra með áfengi. Þau hafi síðan öll setið saman, spjallað og hlustað á tónlist. Brotaþoli hafi orðið mjög ölvuð. 31. Hún og kærasti hennar hafi farið saman inn í herbergi og brotaþoli verið ein eftir frammi með ákærða. Um klukkan tvö hafi brotaþoli bankað á herbergisdyrnar hjá henni og kærasta hennar og sagt að hún ætlaði niður með ákærða. Hún hafi síðan heyrt á eftir þeim fara út úr íbúðinni. Um 30 40 mínútu m seinna hafi brotaþoli komið upp aftur og þá verið mjög drukkin og ringluð. Brotaþoli hafi þá sagt henni að hún hafi ælt út um allt heima hjá ákærða og að hann hafi brotið á henni kynferðislega. Brotaþoli hafi sagst hafa sagt við ákærða að hún vildi þetta ekki og að hún hafi mótmælt. 32. Þær mæðgur hafi ekki rætt meira um atvikið þetta kvöld og í raun ekki fyrr en þær fluttu til H þremur mánuðum seinna. Brotaþoli hafi þá viljað stíga fram með málið. Brotaþoli hafi þó enn ekki opnað sig við hana um hvað raunverulega hafi gerst í íbúð ákærða. Skýrsla fóstur móður og frænku brotaþola 33. Í skýrslu móðursystur brotaþola, sem jafnframt er fósturmóðir hennar, 10. janúar 2024, kom fram að brotaþoli hefði sagt henni frá atvikinu e inhvern tímann um sumarið en hún 9 myndi ekki nákvæmlega hvenær. Vitnið greindi frá því að brotaþoli hefði greint þannig frá atvikum að í umræddu samkvæmi hafi hún, móðir hennar og kærasti móður hennar verið að drekka. Brotaþoli hafi sagt að áfengið hafi ver ið búið eftir miðnætti og móðir brotaþola haft samband við ákærða og beðið hann um að koma með meira áfengi, sem hann hafi gert. Brotaþoli hafi sagt að þær mæðgur þekktu ákærða ekki neitt. Hún hafi sagst ekkert hafa talað við hann í fyrstu en að þau hafi s íðan farið að ræða saman um tónlist. 34. Brotaþoli hafi sagt frá því að móðir hennar og kærasti móður hennar hefðu farið inn á baðherbergi. Eftir það hafi ákærði kysst brotaþola en brotaþoli ekki kysst hann á móti. Í kjölfar þess hafi brotaþoli sagt ákærða að hún væri 14 ára og hann þá spurt hvort það þýddi að hann mætti ekki sofa hjá henni. Brotaþoli hafi sagst hafa sagt að hún væri allt of full og lýst því að henni hafi þarna verið byrjað að vera óglatt. 35. Brotaþoli hafi sagt frá því að ákærði hafi boðið henni niður í íbúðina hans og hún hafi látið móður sína, sem var enn inni á baðherberginu, vita. Brotaþoli hafi sagt frá því að allt hafi verið slökkt niðri í íbúð ákærða og að hann hafi haldið í axlirnar á henni og leitt hana inn í herbergi, ýtt henni á rúmið og byrjað að kyssa hana. Brotaþoli hafi sagt að sér hafi liðið illa og að hún hafi sagt ákærða það. 36. Brotaþoli hafi sagt frá því að hún og ákærði hefðu byrjað að stunda kynlíf. Brotaþoli hafi sagt að hún fyndi til og ákærði, sem fram að þessu hafi talað vi ð hana á íslensku, hafi Brotaþoli hafi sagt að ákærði hefði haldið áfram í um 40 mínútur. Brotaþoli hafi sagt frá því að hún hafi einhvern veginn verið komin ofan á ákærð a og þá hafi hún farið af honum vegna þess að hún meiddi sig svo mikið. Hún hafi tekið fötin sín og farið inn á bað, þar sem hún hafi ælt yfir allt. 37. Brotaþoli hafi sagt vitninu að hún hafi síðan farið upp í íbúð þar sem hún hafi verið ælandi og grátandi a lla nóttina. Brotaþoli hafi sagt að henni hafi verið sagt að leggja sig og gleyma þessu. 38. Vitnið sagði að hún og brotaþoli h e fðu rætt þetta atvik af og til síðan og að það sæti í brotaþola. Skýrsla kærasta móður brotaþola 39. Í skýrslu kærasta móður brotaþola, 12. janúar 2024, kom fram að hann hefði kynnst móður brotaþola um mánuði fyrir atvikið. Móðir brotaþola hafi haft samband við ákærða 10 rétt eftir miðnætti og ákærð i síðan komið upp með áfengi. Þau hafi öll spjallað saman frammi áður en hann og móðir brotaþo la fóru inn í herbergi en brotaþoli orðið eftir frammi. Brotaþoli hafi síðan komið inn í herbergi til þeirra og þá verið mjög full. Hún hafi farið með ákærða og sagt að eitthvað hefði gerst. Hann hafi ekki vitað hvað gerðist vegna þess að brotaþoli hafi ta lað við móður sína en ekki hann. Með tímanum væri hann búinn að átta sig á að brotaþola liði illa vegna þess sem gerðist. Skýrslur ákærða 40. Ákærði gaf tvær skýrslur fyrir lögreglu, 8. október 2023 og 11. janúar 2024. 41. Í skýrslu sinni 8. október 2023 bar ákærð i um að hann hafi verið einn heima um umrædd áramót og orðið þess var að það var partí á hæðinni fyrir ofan hann í húsinu. Konan sem þar bjó hafi haft samband við hann og spurt hann hvort hann ætti áfengi. Hann hafi í framhaldinu farið þangað upp og tekið með sér áfengi. Þar hafi þau verið fjögur í samkvæminu, þ.e. ásamt honum umrædd kona, að hann taldi kærasti hennar og stúlka sem hann vissi þá ekki hver var. Þau hafi talað saman í sófanum og drukkið og síðan dansað. Seinna um kvöldið hafi hann verið mjög drukkinn en hafi þó ekki talið sig vera fremur kysst í sófanum. Hann hafi talið hana vera á aldrinum 18 20 ára. Þau hafi rætt verið orðinn mjög þreyttur. Þau hafi talað eitthvað um það og hann bara farið heim og farið þangað einn . 42. byrjuninni á kvöldinu en se 43. upphafsstaf þess, en gat nefnt 44. Aðspurður um kossinn í sófanum kvaðst ákærði lítið muna eftir honum, þar á meðal ekki hvort þetta hefðu verið einn eða fleiri kossar. Aðspurður um óviðeigandi tal við brotaþola sagði hann að þau hefðu setið mjög lengi í sófanum og talað mjög mikið saman en hann kvaðst ekki muna um hvað eða hversu lengi. Hann kvað þó brotaþola hafa verið mjög opna fyrir kossinum. Aðspurður um hvort brotaþoli hefði gefið eitthvað í skyn að hún vild i ekki kyssast kvað ákærði sig meira að segja minna að hún hafi byrjað en að hann gæti þó ekki staðfest það, þar sem hann myndi það ekki. 11 45. Ákærði kvaðst ekki muna eftir því að brotaþoli hafi komið í íbúð hans umrædda nótt eða að þau hafi farið saman þangað niður. 46. Aðspurður um rafræn samskipti við brotaþola sagði ákærði þau engin hafa verið fyrir umrætt kvöld. Hún hafi aftur á móti sent honum eitthvað umrætt kvöld en hann viti ekki hvað það var, þar sem hún hafi verið búin að eyða því aftur þegar hann vaknað i um morguninn. Hann kvaðst síðan hafa haft samband við hana nokkru síðar þegar hann varð þess var að það var partí í íbúðinni þar sem hún bjó. Hann kvaðst þá líka hafa viljað ræða um það sem gerðist um áramótin en ekki hafa haft hugmynd um að hún væri svo na ung. Hann kvaðst ekki hafa komist að því fyrr en líklega um vorið þegar hann sá fæðingarár hennar á Facebook . 47. Við skýrslutöku hjá lögreglu 11. janúar 2024 var hann m.a. spurður um atriði sem áður höfðu komið fram í skýrslu brotaþola. Ákærði bar um að ha nn hafi verið mjög ölvaður umrætt kvöld. Aðspurður kvaðst hann ekki muna eftir því að brotaþoli hefði sagt honum umrætt kvöld að hún væri að verða 15 ára og að hún væri mjög full eða að hún hefði nánast sagt nei við þessum kossi. Hann kvaðst heldur ekki mu na til þess að hafa spurt hana við þetta tilefni hvort þetta þýddi að hann mætti ekki sofa hjá henni. 48. Aðspurður kvaðst ákærði ekki muna eftir því að fara niður úr íbúð brotaþola niður í sína en þó muna að hafa verið mjög þreyttur þetta kvöld. Hann kvað það ekki rétt að hann hafi boðið brotaþola niður í íbúð sína og þau farið þangað saman eða að þau hafi átt þar kynferðislegt samneyti. Þá vildi hann ekki tjá sig um einstök atriði sem höfð voru eftir brotaþola þar að lútandi. Enn fremur neitaði hann því að ha nn hefði þrifið upp ælu í íbúð sinni daginn eftir. 49. Jafnframt hafnaði ákærði því aðspurður að brotaþoli hefði nokkru sinni komið í íbúð hans. Aðspurður um að hún hefði með teikningu við skýrslutöku lýst barnaherbergi og svefnherbergi á nákvæmlega sama stað og ákærði kvaðst ákærði enga skýringu hafa á því. Framburðir fyrir dómi 50. Hér á eftir verða raktir framburðir ákærða, brotaþola og vitna fyrir dómum, að því leyti sem ástæða þykir til vegna úrlausnar málsins. Framburður ákærða 51. Í framburði sínum fyrir dómnum kvaðst ákærði hafa verið heima hjá sér umrætt kvöld og hafa verið byrjaður að drekka. Hann hafi þá fengið skilaboð frá móður brotaþola um 12 hvo rt hann ætti áfengi. Hann hafi svarað því að svo væri og hún boðið honum í partí, sem hann hafi þegið og í framhaldinu farið til hennar í íbúðina þar sem hún bjó, á efri hæð sama húss og ákærði bjó í. Hann hafi þar fært móður brotaþola allt áfengi sem hann átti. Í íbúðinni hafi þrír einstaklingar verið fyrir, þ.e. móðir brotaþola, unnusti hennar og 52. Ákærði kvaðst hafa hitt brotaþola í fyrsta sinn í umrætt sinn en ekki vitað hver hún var fyrir þann tíma, en hann hafi þá verið nýfluttur í blokkina . Hann og brotaþoli hafi setið saman í sófa og spjallað saman . Þ ar hafi þau einnig kysst . Kossinn hafi verið Síð ar um kvöldið hafi hann verið orðinn þreyttur og drukkinn og farið einn heim að sofa , í íbúð sína á neðri hæð hússins. Hann kvaðst næstum hafa ælt í stigann á leiðinni niður. Þá kvaðst hann hafa farið beint inn í herbergi sitt þegar hann kom í íbúð sína. A ðspurður kvaðst hann þess fullviss að 53. Hann kvaðst ekki geta sagt til um hve langur tími hafi liðið fr á því hann og brotaþoli kysstust í sófanum og þar til hann fór heim en giskaði á að það hefðu verið tveir klukkutímar. 54. Ákærði neitaði því að aldur brotaþola hefði borist í tal í samtali þeirra . Aðspurður um hvort hann hafi upplifað þetta sem svo að þarna v kvað hann svo vera og ekki hafa haft ástæðu til að telja annað. Þá kvaðst hann ekki hafa vitað að brotaþoli og móðir hennar væru mæðgur. Aðspurður um orð sín í skýrslutöku fyrir lögreglu, þar sem hann talaði um konuna, manninn og stúlkuna , kvaðst hann hafa talið að brotaþoli væri 55. Aðspurður um hvort hann myndi vel eftir atvikum frá öllu kvöldinu kvað ákærði svo ekki vera. Sökum ölvunar myndi hann verr eftir síðari hluta kvöldsins en fyrri hluta þess. 56. Þ egar ákærði gaf ský r slu sína fyrir dómnum teiknaði hann herbergjaskipan íbúðarinnar sem hann bjó í þegar atvik málsins áttu sér stað. Það hafði hann einnig gert áður við skýrslutöku hjá lögreglu og brotaþoli einnig. Aðspurður kvaðst hann ekki hafa skýringa r á því hvers vegna brotaþoli vissi hvernig íbúðin leit út en kvaðst í því sambandi telja líklegast að hún hefði komið í íbúðina áður en hann flutti í hana. Framburður brotaþola 13 57. Brotaþoli greindi frá því í framburði sínum fyrir dómnum að umrætt kvöld hafi hún, mamma hennar, kærasti mömmu hennar og bróðir brotaþola verið saman að elda, slaka á og hlusta á tónlist. Brotaþoli hafi verið að drekka ásamt mömmu hennar og kærasta mömmu hennar. Áfengið hafi verið að verða búið og móðir brotaþola þá stungið upp á því að bjóða ákærða upp. Brotaþoli kvaðst hafa verið orðin mjö g drukkin. Eftir að ákærði kom til þeirra hafi þau öll verið að spjalla saman en síðar hafi mamma hennar og kærasti hennar farið saman inn á baðherbergi en brotaþoli og ákærði verið eftir í sófanum og spjallað. 58. Brotaþoli greindi frá því að þegar þau hafi setið í sófanum hafi hún spurt ákærða hvort hún ætti að segja honum leyndarmál. Í framhaldinu hafi hún sagt honum frá því að hún væri bara 14 ára en ekki 17 ára eins og mamma hennar hafi sagt henni að segja. Mamma hennar hafi verið búin að segja henni að e f einhver spyrði skyldi hún segjast vera 17 ára. Ákærði hafi þá spurt hvort það þýddi að hann mætti ekki kyssa hana . Brotaþol i kvaðst minna að hann hafi í framhaldinu kysst hana. Aðspurð um hvers vegna hún hafi tjáð ákærða aldur sinn kvað hún það hafa veri ð vegna þess að hún hafi verið hrædd og hafi talið það vera til þess fallið að verja hana að segja honum aldur sinn. Þá kvaðst hún muna þetta þannig að þau hafi fyrst talað um aldur hennar og svo farið að kyssast. 59. Það næsta sem brotaþoli muni sé að hún haf i farið upp að baðherbergishurðinni og reynt að segja við mömmu sína að hún væri að fara niður í íbúð ákærða því ákærði hafi boðið henni þangað. Hún kvaðst telja að mamma hennar hafi fyrst ekki heyrt í henni en hún hafi verið að vonast til að hún heyrði í henni og bannaði henni að fara niður. Hún hafi vonast til að einhver annars segði nei fyrir hana. Brotaþoli kvaðst ekki muna hvað mamma hennar hafi sagt við þessu og kvaðst heldur ekki vera viss um hvort hún hafi heyrt í henni. Því næst hafi brotaþoli fari ð út um dyrnar heima og niður í íbúð ákærða. Aðspurð um tímasetningu þess þegar hún fór niður sagði hún að hana minnti að það hafi verið um tvö - eða þrjú - leytið. Það næsta sem hún muni sé að hún hafi verið komin inn í herbergi hans og hann verið að klæða h ana úr fötunum. Allt í einu hafi hann verið komin Aðspurð um þetta orðalag, sem ber ekki að fullu saman við lögregluskýrslu, sagði brotaþoli að hún myndi ekki nákvæmt orðalag en a.m.k. hafi setningin verið á ensku og á þann veg að hún höndlaði þetta ekki. Svo hafi hann haldið koma ofan á sig. Hún hafi þegar þarna var 14 og finna baðherbergið og byrjað að æla. Aðspurð sagði hún að hana minnti að hún hafi ælt í klósettið en ekki í íbúðina eða st igaganginn. Síðan hafi hún farið aftur upp og mamma hennar og kærasti hennar hafi tekið þar á móti henni. Þar h afi hún farið inn á baðherbergi og ælt meira og kærasti mömmu hennar hafi verið að hjálpa henni. 60. Brotaþoli kvaðst hafa sagt móður sinni frá þessu daginn eftir. Viðbrögð móður hennar hafi verið eins og hún vildi ekki tala um þetta en hún hafi sagt eitthvað á þann veg að þetta væru mistök sem maður gerði þegar maður væri fullur. 61. Í tengslum við lýsingar brotaþola á aðstæðum í íbúð ákærða var brotaþol i spurð hvað hefði gefið til kynna að hún og ákærði hafi labbað framhjá barnaherbergi. Hún kvaðst telja sig hafa séð barnadót þar. 62. Aðspurð um hvenær og af hverju hún hafi sagt öðrum frá þessu kvað hún það hafa verið einhvern tímann seinna en að hún myndi ekki hvers vegna. Þetta hafi legið þungt á henni hún hafi í framhaldinu tilkynnt um þetta til barnaverndar. 63. Aðspurð um hvort hún hafi átt samskipti við ákærða eftir þetta sagði hún að hann hafi sent sér skilaboð síðar og spurt hvort það væri partí uppi og hann hafi síðan boðið henni aftur niður, sem hún hafi ekki þegið. 64. Um líðan sína eftir atvikið sagði brotaþoli að henni hefði liðið illa, hún hafi verið kvíðin og hr ædd við að mæta ákærða. Þ að haf i verið óþægilegt á hverjum degi að búa í sama húsi og ákærði og það hafi minnt hana á tímann þegar þetta gerðist. Hún hafi fengið sa mfélagið lítið. Það hafi verið henni sérstaklega erfitt að mæta eftir þetta, en ákærði mun hafa unnið hjá . Brotaþoli kvað þetta ekki trufla hana í vinnu og skóla í dag en að þetta hafi gert það þegar hún vann í búðinni á A . Framburður fósturmóður o g frænku brotaþola 65. Fósturmóðir brotaþola , sem jafnframt er móðursystir hennar, greindi frá því að brotaþoli hefði sagt henni frá því að ákærði hafi brotið á henni. Ekki hafi verið farið út í smáatriði í því samtali en þó nægilega mikið til að hún hafi gert sér grein fyrir að brotið hafi verið á brotaþola. Brotaþoli hafi greint henni frá því að móðir brotaþola og kærasti hennar hafi verið inni á baðherberginu en brotaþoli og ákærði eftir í sófanum að tala saman. Brotaþoli 15 hafi sagt ákærða að hún væri 14 ára og hann þá spurt hvort það þýddi að hann mætti ekki kyssa hana. 66. Fósturmóðirin kvað ástand brotaþola hafa verið mjög slæmt þegar hún sagði henni þetta. Henni hafi liðið ömurlega. Þetta hafi ekki verið fyrsta áfall brotaþola, sem hafi komið þangað í fóstur eftir að vera tekin af heimili móður. Fósturmóðirin kvaðst merkja greinilegar breytingar á brotaþola eftir atvikið, þar sem brotaþoli sé kvíðin, líði illa og fái martraðir. Vanlíðan hennar tengist því m.a. að mæta póstbílnum, en ákærði vinni hjá Póstinum. Þá kvað fósturmóðirin brotaþola hafa verið kvíðna og stressaða í margar vikur yfir því að vera að fara að sitja fyrir framan ákærða við aðalmeðferð málsins. 67. Fósturmóðirin kvað brotaþola hafa sagt sér að hún hefði einnig greint móður sinni frá atvikinu. Móðir brotaþola hafi ekki brugðist rétt við, þar sem hún hafi verið hrædd um sjálfa sig vegna þess að hún hafi verið að gefa barni sínu áfengi. Þá hafi brotaþoli verið stressuð yfir því hvaða afleiðingar þetta hefði fyrir mömmu hennar. Framburður móður brotaþola 68. Móðir brotaþola kvað þær mæðgur hafa verið heima hjá sér um rætt kvöld. Hún kvað sig minna að hún hafi sent ákærða skilaboð til að spyrja hann hvort hann ætti áfengi. Þau hafi síðan verið saman í sófanum að drekka og hlusta á tónlist. Hún hafi síðan verið með kærasta sínum inni á baðherbergi þegar brotaþoli hafi ba nkað þar og sagst ætla niður til ákærða. Hún hafi ekki virst vera mjög drukkin þá. Stuttu síðar hafi hún komið upp aftur og sagt frá því hvað hafi komið fyrir. Hún hafi nánar tiltekið greint frá kynferðislegu 69. Móðirin kvaðst ekki hafa séð brotaþola fara niður og ekki heldur séð ákærða og brotaþola kyssast. Aðspurð um hvað hún hafi talið að ákærði og brotaþoli væru að fara að gera niðri kvaðst hún ekki geta sagt til um það. Se nnilega hafi hún þó vitað hvað var að fara að gerast en hún hafi ekki vitað fyrr en eftir á hvað ákærði var gamall. Hún hafi helst haldið að brotaþoli og ákærði myndu drekka saman í heimsókninni en hún hafi ekki búist við því að þetta myndi gerast. 70. Aðspurð Brotaþoli hafi bankað hjá henni dauðadrukkin og búin að æla og hafi sagt henni frá því sem gerðist. Nánar tiltekið hafi brotaþoli sagt henni að eitthvað kynferðislegt hefði átt sér stað. Hún hafi sagst hafa farið með ákærða inn í herbergi hans, margoft reynt að segja nei en hún hafi svo ælt yfir allt herbergið. 16 71. Móðirin kvaðst ekki muna hver viðbrögð hennar við þessari frásögn hafi verið en halda að hún hafi ekkert gert við þessar upplýsingar fyrr en löngu seinna. 72. Móðirin kvað þær mæðgur hafa eftir þetta flutt úr umræddri blokk og frá A . Atvikið hafi nú setið í brotaþola í bráðum þrjú ár og hún lent í alls konar áföllum út af þessu máli. tað búið lengur á A . Þá hafi brotaþoli verið í hafi þá orðið stjörf. Brotaþoli hafi eftir þetta byrjað að nota önnur vímuefni en áfengi og sýnt af sér sjálf s skaðandi h egðun. 73. Móðirin kvað ákærða hafa vitað fyrir þetta atvik hve gömul brotaþoli væri og jafnframt vitað að hún og brotaþoli væru mæðgur, en fjölskyldurnar væru tengdar á annan hátt. 74. Aðspurð um þau orð brotaþola að hún hafi sagt að svona gerðist þegar maður væ ri fullur sagði móðirin það vel geta verið að hún h Framburður kærasta móður brotaþola 75. Þá verandi kærasti móður brotaþola kvað þau hafa verið búin að vera saman í um einn mánuð þegar umrædd atvik gerðust. Haft hafi verið samband við ákærða í umrætt sinn vegna þess að áfengið var búið. Hann og móðir brotaþola hafi farið saman inn á baðherbergið en ákærði og brotaþoli orðið eftir í sófanum. Þegar þau hafi verið búin að niður. Hann og móðir brotaþoli hafi í framhaldinu vitað að brotaþoli væri niðri með ákærða en hún virst mjög skelkuð. Hann hafi ekki viljað spyrja hvað var að gerast því hann hafi bara verið búinn að vera í einn mánuð með móður brotaþola. Vitnið bar um að þegar þau komu aftur út úr baðherberginu hafi allt áfengið verið farið og ákærði hljóti að hafa tekið það með sér niður. 76. eftir því að brotaþoli var ekki söm og áður. Ljóst haf i verið að eitthvað hafi verið búið að koma fyrir hana og að henni liði illa. Eftir atvikið hafi hún farið að halda sig miklu meira inni í herbergi sínu en áður. Áður hafi hún verið vön að eyða meiri tíma með vinkonum sínum. 77. Aðspurður um hve langur tími ha fi liðið frá því brotaþoli fór niður og þar til hún kom aftur upp kvaðst hann ekki geta sagt nákvæmlega til um það, enda meira en tvö ár liðin frá atvikinu, en kvaðst giska á að það hefði verið um klukkutími. 17 Framburður félagsráðgjafa hjá barnavernd 78. Í fram burði félagsráðgjafa hjá Barnavernd Eyjafjarðar kom fram að hún hefði hitt brotaþola í eitt skipti í júní 2023 í kjölfar tilkynningar. Þá staðfesti hún fyrrgreinda skýrslu, dags. 9. júní 2023, um viðtalið. Í framburðinum kom fram að í umrætt sinn hefði bro taþoli lýst atvikinu að því marki sem hún treysti sér til. Hún hafi lýst því að hún hafi verið í samkvæmi og meintur gerandi líka. Þau hafi spjallað og hún svo farið niður í íbúð hans. Hún hafi ekki treyst sér til að útskýra nánar hvað hafi gerst en hafi s agt frá því að hafa grátið, ælt og beðið hann um að hætta, sem hann hafi ekki gert. Aðspurð um líðan flata en hún hafi virkað trúverðug. Þá kvaðst hún telja að það hafi verið vegna vanlíðanar sem brotaþoli hafi ekki getað farið út í smáatriði í samtalinu. 79. Félagsráðgjafinn kvaðst hafa unnið áfram með brotaþola eftir þetta og orðið vör við afleiðingar sem m.a. megi tengja við umrætt brot, svo sem erfiðleika með svefn, kvíð a og áhyggjur. Framburður sálfræðings á heilsugæslu 80. Í framburði sálfræðings á Heilsugæslu Akureyrar staðfesti hún upplýsingar sem fram koma á samskiptaseðli, dags. 27. apríl 2023. Sálfræðingurinn kvað vera unnt að segja til um það með vissu að áfallastreitueinkenni brotaþola séu vegna þess meinta brots sem er til umfjöllunar í málinu. Kvaðst hún byggja það á ítarlegu greiningarviðtali og mismunargreiningu, þar sem greind séu áhrif ýmissa áfalla. Hún kvaðst hafa lagt fyrir brotaþola matslista til að meta áfallastreituröskun. Brotaþoli hafi fyllt það út í tvíg a ng , annars vegar út frá fyrra atviki og hins vegar því atviki sem til umfjöllunar er í málinu. Það sé alveg ljóst að hún hafi uppfyllt skilyrði áfallastreituröskunar eftir seinni atburðinn en hann hafi líka ýft upp einkenni vegna fyrra atviks. Brotaþoli h afi sýnt öll einkenni áfallastreitu. Hún forðist aðstæður sem tengist eða minni á atburðinn og það hamli henni á ýmsum sviðum. 81. Aðspurð um hvað brotaþoli hefði sagt henni um umrætt atvik vísaði hún í fyrrgreindan samskiptaseðil og kvað brotaþola og móður h ennar hafa verið samhljóða um lýsingar á atvikum. Brotaþoli hafi komist í áfengi hjá nágranna, hann hafi nauðgað henni og hún ælt út um allt hjá honum. Aðspurð um hvort h ún hafi upplifað að brotaþoli væri að ýkja eða búa til lýsingar á atvikum kvað sálfræð ingurinn svo alls ekki vera heldur hafi brotaþoli fremur verið að draga úr. 18 82. Aðspurð um hvernig aðstæður minni brotaþola á atburðinn og veki upp einkenni áfallastreitu nefndi hún sem dæmi það að fara á A . Helstu röksemdir ákær uvalds 83. Af hálfu ákæruvaldsins er byggt á þ ví að með því að kyssa brotaþola á munninn hafi ákærði gerst sekur um kynferðislega áreitni gegn barni yngra en 15 ára í skilningi 2. mgr., sbr. 1. mgr., 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 . Ákærði hafi viðurkennt að kossinn hafi átt sé r stað, þótt hann segist ekki hafa vitað um aldur brotaþola. Þá hafi hann með því að eiga við hana samræði brotið gegn 1. mgr. sömu lagagreinar og 1. mgr. 194. gr. sömu laga, enda hafi samræðið verið án hennar samþykkis, sbr. nánari lýsingu í ákæru sem rak in er í efnisgrein nr. 3 hér að framan. 84. Byggt er á því að framburður brotaþola sé skýr og trúverðugur og studdur gögnum og framburðum annarra. Framburður hennar hafi verið stöðugur og án mótsagna. Framburður ákærða hafi aftur á móti verið óstöðugur, svo se m varðandi það hvort hann kannaðist við að rætt hafi verið um aldur brotaþola í samtali þeirra umrætt kvöld. 85. Vísað er til þess að brotaþoli hafi strax sagt móður sinni frá atvikinu en móðirin ekki brugðist við á viðeigandi hátt. Þá hafi brotaþoli getað lýs t aðstæðum á heimili ákærða, sem hún hefði ekki getað ef hún hefði aldrei komið þangað. 86. Hvað varðar ætlaða vitneskju ákærða um aldur brotaþola hefur ákæruvaldið einkum vísað til framburðar brotaþola um samtal hennar og ákærða þar að lútandi. Helstu röksemd ir ákærða 87. Við munnlegan málflutning var byggt á því af hálfu ákærða að hann h efði staðfastlega neitað sök og að ekki liggi fyrir nein hlutræn sönnunargögn sem styðji það að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök. Því sé uppi veru legur og skynsamlegur vafi um sekt ákærða, sem skýra verði honum í hag og sýkna hann. Hvað það varðar að brotaþoli hafi getað lýst herbergjaskipan í íbúð ákærða með teikningu var á því byggt að ekki væri hægt að útiloka aðrar skýringar en þá að brotaþoli h afi komið í íbúð ákærða, svo sem þá að aðrar íbúðir í húsinu hafi verið sambærilegar. Forsendur og niðurstöður Um sönnun og sönnunarbyrði 88. Samkvæmt 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, skal hver sá sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi talinn saklaus þar til sekt hans hefur verið 19 sönnuð. Þá gildir samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að sönnu narbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja má honum í óhag , hvílir á ákæruvaldinu. Samkvæmt 109. gr. sömu laga metur dómari hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem v arðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða og vitna hafi, sem og skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn. Í þessu felst að telji dómari skynsamlegan vafa leika á um að ákærði hafi framið þann verknað sem honum er gefinn að sök í máli, þá leiðir það til sýknu ákærða. Þannig nægir ekki að sterkar líkur bendi til sektar ákærða, ef slíkur vafi er engu að síður fyrir hendi. Sakarefni málsins 89. Ákærða er gefin að sök nauðgun og kynferðisbrot gegn barni með því að hafa f yrst kysst brotaþola á munninn og í framhaldi af því haft við hana samræði án hennar samþykkis í íbúð ákærða. Ákæruvaldið byggir á því að ákærði hafi nýtt sér yfirburðastöðu sína vegna aldurs - og þroskamunar og þannig beitt brotaþola ólögmætri nauðung, en brotaþoli hafi ítrekað reynt að fá ákærða til að láta af háttseminni. Ákærði neitar sök. Um saknæmisskilyrði og heimfærslu til refsiákvæða 90. Ákæruvaldið byggir á því að sú háttsemi ákærða að kyssa brotaþola á munninn í umrætt sinn hafi falið í sér kynferðisl ega áreitni í skilningi 2. mgr., sbr. 1. mgr., 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og að ætlað samræði ákærða við brotaþola hafi falið í sér brot gegn 1. mgr. lagagreinarinnar . Samkvæmt 1. mgr. er lögð refsing við samræði eða öðrum kynferðismökum v ið barn yngra en 15 ára og 2. mgr. leggur refsingu við annarri kynferðislegri áreitni en í 1. mgr. greinir. 91. Samkvæmt 18. gr. sömu laga er verknaður sem refsing er lögð við í lögunum ekki saknæmur nema hann sé unninn af ásetningi eða gáleysi en fyrir gáleys isbrot skal því aðeins refsa að sérstök heimild sé til þess í lögunum. Samkvæmt 204. gr. gildir að hafi brot samkvæmt 201. eða 202. gr. verið framið af gáleysi um aldur þess er fyrir broti varð skal beita vægari refsingu að tiltölu sem þó má ekki fara niðu r fyrir lágmark fangelsis. Ætluð brot á borð við þau sem hér um ræðir varða því refsingu hvort sem þau eru framin af ásetningi , sbr. 202. gr. laganna, eða gáleysi , sbr. 204. gr . 92. Samkvæmt c - lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála skal í ákæru greina svo glöggt sem verða má hver sú háttsemi er sem ákært er út af, hvar og hvenær 20 brotið er talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla ef því er að skipta. Ekki er þó áskilið að þar sé lýst huglægri afstöðu ákærða til þess verknaðar sem ákært er fyrir, enda skera dómstólar úr um saknæmi verknaðar. Þá segir í 1. mgr. 180. gr. laganna að hvorki megi dæma ákærða fyrir að ra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Þó megi sakfella ákærða þótt aukaatriði brots, svo sem staður og stund þess, séu ekki skýrt eða rétt greind, enda telji dómari að vörn hafi ekki verið áfátt þess vegna. Dómari geti gefið aðilum færi á að tjá sig um atriði að þessu leyti, ef þurfa þykir. Með sömu skilyrðum sé dómara og rétt að dæma eftir öðrum refsiákvæðum en fram koma í ákæru en þó aldrei aðrar kröfur en þar greinir . 93. Af hálfu ákæruvaldsins hefur ekki verið vísað til 204. gr. almennra hegningarlaga og sýnist málatilbúnaður þess vera á því reistur að ákærði hafi framið umrætt brot af ásetningi, þar sem honum hafi verið kunnugt um aldur brotaþola eftir samtal þeirra þar um. Í þessu sambandi er rétt að líta til þess að 204. gr. laganna hefur ekki að geyma sjálfstæða lýsingu á þeirri háttsemi sem hún tekur til heldur er þar m.a. vísað til brots samkvæmt 202. gr. laganna. Verknaðarlýsing hins refsinæma verknaðar er því í meginatriðum hin sama hvort sem ákært er fyrir ás etningsbrot samkvæmt 1. og/eða 2. mgr. 202. gr. eða brot er framið af gáleysi samkvæmt 204. gr. Að þessu gættu verður ekki talið að verknaðarlýsing ákæru og fyrirmæli 152. gr. laga nr. 88/2008 standi því í vegi að háttsemi ákærða í þessu máli verði heimfæ rð undir 204. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 1. og/eða 2. mgr. 202. gr. sömu laga. Um þetta vísast til efnisgreina nr. 14 15 í dómi Landsréttar frá 26. febrúar 2021 í máli nr. 127/2020. Enn fremur er í þessu sambandi til þess að líta að við munnlegan flu tning málsins var m.a. fjallað um hvort ákærði hafi vitað eða mátt vita um aldur brotaþola í umrætt sinn. Að þessu virtu verður ekki talið að það hafi komið niður á vörnum ákærða þótt hið ætlaða brot hans sé ekki heimfært undir 204. gr. almennra hegningarl aga í ákæru. Um kynferðislega áreitni 94. Ákæruvaldið byggir á því að sú háttsemi ákærða að kyssa brotaþola á munninn umrætt kvöld hafi falið í sér kynferðislega áreitni í skilningi 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt nefndu lagaákvæði er lögð re fsing við annarri kynferðislegri áreitni en þeirri sem greinir í 1. mgr., en 1. mgr. varðar samræði eða önnur kynferðismök við barn yngra en 15 ára. Í umræddu lagaákvæði er ekki skilgreint nánar hvaða háttsemi teljist kynferðisleg áreitni í skilningi þess en í þeim efnum má m.a. hafa hliðsjón af 21 ákvæði 199. gr. laganna þar sem hugtakið er skilgreint , en þó ekki tæmandi talið hvaða háttsemi geti fallið þar undir. Með hliðsjón af því sem þar kemur fram og að virtri dómaframkvæmd verður talið að koss á munn ge ti talist til kynferðislegrar áreitni í þessum skilningi, sé hann í óþökk þess einstaklings sem hann beinist að. 95. Ákærði hefur gengist við því að kossinn hafi átt sér stað en kveður hann hafa verið gagnkvæman og kveðst jafnframt hafa talið að brotaþoli væri eldri en hún var. 96. Um ætlaða vitneskju ákærða um aldur brotaþola nýtur ekki annars við en framburða þeirra tveggja um samtal þeirra þar að lútandi umrætt kvöld og þeim ber ekki saman. Í skýrslu sinni fyrir dómi í Barnahúsi kvaðst brotaþoli ekki muna hvernig það gerðist að ákærði fór að kyssa hana en kvaðst þá hafa tjáð honum að hún væri að verða 15 ára en væri ekki á hans aldri. Í skýrslu sinni við aðalmeðferð málsins bar brotaþoli um að hún hefði sagt ákærða að hún væri bara 14 á ra en ákærði hafi þá spurt hvort það þýddi að hann mætti ekki kyssa hana. Brotaþoli kvaðst minna að hann hafi í framhaldinu kysst hana. Þannig kvaðst hún muna þetta þannig að þau hafi fyrst talað um aldur hennar og svo farið að kyssast. Ákærði neitaði því aftur á móti í skýrslu sinni fyrir dómi að aldur brotaþola hefði borist í tal í umræddu samtali þeirra og kvaðst hafa talið að brotaþoli væri Í skýrslu m s ínum hjá lögreglu bar hann sömuleiðis um að þau hefðu kysst í sófanum og hann hafi talið að hún væri . Í fyrri skýrslunni kvaðst hann þó muna að þau hefðu rætt eitthvað um aldur hennar. 97. Þar sem ekki nýtur annars við um ætlaða vitneskju ákærða um aldur brotaþola hefur ákæruvaldið að mati dómsins ekki sannað nægilega að ákærði hafi vitað um aldur brotaþola og ásetningur hans hafi staðið til þess verknaðar sem lýst er í 2 . mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Aftur á móti verður að telja að ákærða, sem var á 33. aldursári þegar atvik málsins áttu sér stað, hafi hlotið að vera ljóst að verulegur aldursmunur var á 20 ára gamla. Undir þeim kringumstæðum bar ákærða að ganga úr skugga um það hver aldur brotaþola væri, áður en hann kyssti han a , og verður það metið honum til gáleysis að hafa ekki gert það, sbr. 204. gr. almennra hegningarlaga. 98. Af hálfu ákærða hefur því verið borið við að brotaþoli hafi verið samþykk kossinum og hafi kysst hann á móti . Í þeim efnum er til þess að líta að 1. mgr. 202. gr. leggur fortakslaust bann við samræði eða öðrum kynferðismökum við barn undir 15 ára aldri og skiptir í þeim efnum engu þótt barnið hafi samþykkt verknaðinn. Hið sama á þá jafnframt 22 við um brot gegn 2. mgr., sem snýr að kynferðislegri áreitni en þ ar sem jafnframt er um verknaðarlýsingu vísað til 1. mgr. Hið ætlaða samþykki brotaþola gat því ekki leyst ákærða undan refsiábyrgð. 99. Að framangreindu virtu verður ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 202. gr. , sbr. 204. gr. , almennra hegningarlaga fyrir að hafa kysst brotaþola á munninn í umrætt sinn. Kynferðismök ákærða við brotaþola 100. Ákærða er jafnframt gefið að sök að hafa haft samræði við brotaþola í íbúð ákærða umrætt kvöld , án samþykkis brotaþola . 101. Um þ etta hefur brotaþoli borið í framburði sín um fyrir dómnum við aðalmeðferð málsins og áður í skýrslu fyrir dómi í B arnahúsi. Í fyrri skýrslu sinni greindi hún, eins og nánar greinir í efnisgrein nr. 25 hér að framan , m.a. frá því að eftir að hún kom með ákærða niður í íbúð hans hafi hann klætt hana úr fötunum, hún sagt að hún vildi þetta ekki en ákærði hafi farið ofan á hana , og ákærði verið kominn með getnaðarlim sinn inn í leggöng hennar, en ákærði samt haldið samförunum áfram. Við aðalmeðferð málsins lýsti hún þessum hluta atburðarásar kvöldsins ekki með eins nákvæmum hætti en kvaðst þó hafa sagt ákærða ítrekað að sér fyndist þetta vont, sbr. efnisgrein nr. 59 hér að framan. 102. Ákærði hefur bæði fyrir dómnum og í skýrslum hjá lögreglu neitað því staðfastlega að hafa haft kynmök við brotaþola og raunar einnig því að brotaþoli hafi yfirhöfuð komið í íbúð hans. Þó kvaðst hann fyrir dómnum muna verr eftir seinni hluta kvöldsins en fyrri hl uta þess og í skýrslu hjá lögreglu kvaðst hann eiginlega bara muna eftir byrjuninni á kvöldinu en að seinni hluti þess væri Um það sem gerst hafi í íbúð ákærða nýtur ekki við annarra framburða. Aftur á móti hafa bæði móðir brotaþola og þáverandi kærasti hennar borið um það að brotaþoli hafi bankað á hurð salernisins sem þau voru inni á og sagt að hún væri á leið niður í íbúð ák ærða og að stuttu síðar hafi hún komið upp aftur og sagt frá því að eitthvað hefði komið fyrir . Þessi atriði eru til þess fallin að draga úr trúverðugleika framburðar ákærða varðandi það að brotaþoli hafi ekki komið í íbúð hans og þá jafnframt trúverðuglei ka framburðar ákærða í heild sinni . 23 103. Brotaþoli hefur að mati dómsins verið í öllum aðalatriðum stöðug í framburðum sínum um atvik málsins að þessu leyti og frásögn hennar hefur verið einlæg og sannfærandi. F ramburðum hennar ber í aðalatriðum saman við framb urði annarra um hvað hún hafi sagt þeim um umrædd atvik, þ.e. félagsráðgjafa hjá Barnavernd Eyjafjarðar og sálfræðings hjá Heilsugæslu Akureyrar , auk fósturmóður brotaþola og móður. Þá er framburður umrædds sálfræðings um greiningu á áfallastreitu sem sérs taklega tengist þessum atburði, sbr. sérstaklega efnisgrein nr. 80 hér að framan til þess fallinn að styðja við framburð brotaþola. Hið sama er að segja um þær upplýsingar sem fram koma um áfallastreitu á samskiptaseðli frá sama félagsráðgjafa og eru rakta r í efnisgrein nr. 19. Enn fremur styður það við framburð brotaþola , á kostnað framburðar ákærða, að hún gat fyrir lögreglu og fyrir dómnum teiknað herbergjaskipan í íbúð ákærða , þannig að teikningunni bæri saman við teikningar ákærða, þótt ekkert sem fram hefur komið í málin bendi til þess að hún hafi komið í íbúð ákærða í annan tíma en umrætt kvöld. 104. Að öllu framangreindu virtu er það mat dómsins að ákæruvaldið hafi sýnt nægilega fram á það, sbr. 108. og 109. gr. laga um meðferð sakamála að ákærði hafi haf t samræði við brotaþola í umrætt sinn. 105. Þótt sannað sé að ákærði hafi með því brotið gegn 1. mgr. 202. gr., sbr. 204. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa samræði við brotaþola meðan hún var undir 15 ára aldri, leiðir það ekki sjálfkrafa til þess að brot ákærða teljist jafnframt varða við 1. mgr. 194. gr. sömu laga. Í síðastnefndu lagaákvæði kemur fram að hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við mann án samþykkis hans gerist sekur um nauðgun. Jafnframt kemur fram að samþykki telst liggja fyr ir ef það er tjáð af fúsum og frjálsum vilja en ekki ef beitt er ofbeldi , hótunum eða annarri ólögmætri nauðung. 106. Sá þáttur verknaðarlýsingu ákæru sem snýr að ætluðu broti ákærða gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga snýr að því að ákærði hafi haft samræði við brotaþola án hennar samþykkis en hann hafi nýtt sér yfirburðastöðu sína vegna aldurs - og þroskamunar o g beitt hana þannig ólögmætri nauðung. 107. Í dómi Hæstaréttar 11. júní 2025 í máli nr. 2/2025 var dregin sú ályktun að ekki yrði ráðið af orðalagi tilvitnaðs lagaákvæðis að samþykki til samræðis eða annarra kynferðismaka gæti ekki legið fyrir ef brotaþoli væri yngri en 15 ára. Ekki væri heldur teki n skýr afstaða til þess í athugasemdum í frumvörpum sem urðu að lögum nr. 61/2007 og 16/2018 sem breyttu ákvæðinu . Sú vernd sem 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga 24 sé ætlað að veita börnum allt að 15 ára aldri byg gist meðal annars á því að viljastyrkur og mótstaða þeirra gegn kynferðislegri ágengni sé að jafnaði minni en fullorðinna, ekki síst þegar töluverður aldursmunur er á geranda og þolanda. Þegar barn á 15. aldursári hafi sætt kynferðisbroti sem falli undir þ að refsiákvæði verði þó ekki sjálfkrafa dregin sú ályktun að háttsemin teljist einnig nauðgun í skilningi 1. mgr. 194. gr. laganna. Við slíkar aðstæður þurfi því að fara fram sjálfstætt mat á því hvort það leiði af þroska barnsins og öðrum atvikum að um gilt samþykki geti ekki verið að ræða. Við þær aðstæður sem uppi voru í því máli yrði sakfelling ákærða fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. laganna því ekki byggð á því einu að brotaþoli hefði ekki verið orðin fullra 15 ára á þeim tíma sem atvik áttu sér stað . Þessi sömu sjónarmið eiga að breyttu breytanda við um það mál sem hér er til úrlausnar. 108. Að framan var komist að niðurstöðu um að framburður brotaþola væri tr úverðugri en framburður ákærða um þau atvik sem deilt er um. Það á við um framburð brotaþola í heild sinni, þar á meðal frásögn hennar í skýrslu sinni fyrir dómi í Barnahúsi um það hvernig hún hafi sagt brotaþola að hún væri mótfallin kynmökunum og beðið h ann ítrekað um að hætta, sbr. efnisgrein nr. 25 . Með þessu er nægilega sannað að brotaþoli hafi gert ákærða það ljóst að hún væri þeim ekki samþykk. Þar með eru uppfyllt skilyrði refsiábyrgðar samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Ákvörðun refs ingar , sakarkostnaður og miskabætur 109. Með vísan til framangreinds er niðurstaða dómsins sú að sakfella skuli ákærða fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 202. gr., sbr. 204. gr., almennra hegningarlaga og 1. mgr. 194. gr. sömu laga. Með hliðsjón af dómaframkvæmd í m álum sem varða sambærileg brot telst refsing ákærða, sem hefur samkvæmt framlögðu sakarvottorði ekki áður gerst brotlegur við refsilög, hæfilega ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði. 110. Samkvæmt 1. mgr. 235. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ber að dæma ákærða til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þar með talin eru málsvarnarlaun verjanda hans og þóknun réttargæslumanns brotaþola. Virðisaukaskattur er meðtalinn í þeim fjárhæðum sem ákvarðaðar eru í dómsorði. Að auki hefur fallið til aksturkostnaður verja nda að fjárhæð 69.600 krónur og réttargæslumanns að fjárhæð 34.122 krónur. 111. Í ljósi niðurstöðu um sakfellingu ákærða verður hann jafnframt dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur samkvæmt b - lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, eins og í dómsorð i greinir. Við ákvörðun fjárhæðar þeirra er einnig tekið mið af 25 dómaframkvæmd. Í einkaréttarkröfu er upphafstími vaxta miðaður við daginn sem brotið var framið og upphafstími dráttarvaxta við þann dag þegar mánuður var liðinn frá birtingu bótakröfu fyrir á kærða. Fallist verður á upphafstíma vaxta og dráttarvaxta í samræmi við það. 112. Hilda Rut Harrysdóttir saksóknarfulltrúi flutti málið af hálfu ákæruvaldsins, Júlí Ósk Antonsdóttir lögmaður , skipaður réttargæslumaður brotaþola, flutti málið vegna einkaréttarkr öfu brotaþola og Jón Stefán Hjaltalín Einarsson lögmaður, skipaður verjandi ákærða, flutti málið af hálfu ákærða. 113. Þorsteinn Magnússon héraðsdómari kveður upp dóminn. Dómso r ð: Ákærði, Andrés Páll Ragnarsson, sæti fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Ákærði greiði 3.111.192 krónur í sakarkostnað, þar með tali ð 1.802.190 krónur vegna málsvarnarlauna verjanda síns, Jóns Stefáns Hjaltalín Einarssonar lögmanns, og 1.205.280 krónur vegna þóknunar réttargæslumanns brotaþola, Júlíar Óskar Antonsdóttur lögmann s. Ákærði greiði brotaþo la, Y , 2.000.000 króna með vöxtum s amkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 1. janúar 2023 til 7. febrúar 2025 en með dráttarvöxtum s amkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá þeim degi til greiðsludags . Þorsteinn Magnússon