Héraðsdómur Reykjavíkur Dómur mánudaginn 13. apríl 2026 Mál nr. E - 1011 /202 6 : A ( Ólöf Heiða Guðmundsdóttir lögmaður) gegn B ( Björgvin Jónsson lögmaður) Dómur I. Dómkröfur og fleira: Mál þetta var þingfest 2. mars 2026 og dómtekið 8. apríl sama ár að undan - gengnum munnlegum málflutningi. Stefnandi er A , kt. , , Reykjavík. Stefndi er B , kt. , , Reykjavík. Stefnandi krefst þess endanlega að stefnda verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð 4 .000.000 króna auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verð tryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 14. júlí 2019, en með dráttar - vöxtum samkvæmt 9. gr. laga nr. 38/ 2001, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga, frá 27. júlí 2023 til greiðsludags. Einnig er krafist máls kostn aðar úr hendi stefnda. Stefndi viðurkennir bótaskyldu en krefst lækkunar á bótafjárhæð. Þá mótmælir stefndi máls kostn aðar kröfu stefnanda. II. Málsatvik : Með ákæru , útgefinni af héraðssaksóknara 1 9 . maí 202 3 , var saka mál höfðað fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur á hendur stefnda , sem ákærða, fyrir nauðgun, með því að hafa aðfaranótt sunnudagsins 14. júlí 2019, á heimili stefnda að , Reykjavík, haft sam ræði og önnur kyn ferðis mök við stefnanda, sem brotaþola, án hennar samþykkis. Í ákær unni var háttseminni lýst nánar með þeim hætti að ákærði hefði notfært sér að brota þoli gat ekki spornað við verknaðinum sökum áhrifa áfengis og svefndrunga og að hann hefði beitt hana ólögmætri nauðung með því að nýta sér yfirburði sína og traust hennar til hans sem frænda. Að auki var háttseminni lýst með þeim hætti að ákærði hefði stungið fingri inn í leggöng brotaþola þar sem hún lá sofandi í rúmi í hjónaherberg i húsnæðisins og 2 haldið því áfram eftir að hún vaknaði. Ákærði hefði síðan fært sig ofan á hana, látið hana fróa sér, þ.e. ákærða, og haft samræði við hana gegn hennar vilja. Háttsemin var samkvæmt ákæru talin varða við 1. og 2. mgr. 194. gr. í almenn um h egningarlögum nr. 19/1940, sbr. 3. gr. laga nr. 61/2007 og 1. gr. laga nr. 16/2018. Með einkaréttarkröfu brotaþola, sem tekin var upp í ákæru, var krafist miska bóta að fjárhæð 4.000.000 króna, auk vaxta og málskostnaðar. Mál vegna ákærunnar, sem fékk au ðkennið S - /2023, var þingfest fyrir héraðs dómi 2023. Ákærði neitaði sök og hafnaði bótaskyldu. Málið var dómtekið sama ár, að undan genginni aðalmeðferð. Með dómi héraðsdóms 2024 var ákærði sýknaður af ákæru og einkaréttarkröfu brotaþola vísað frá dómi. Með dómi Lands réttar 2025, í máli nr. /2024, var ákærði sakfelldur sam kvæmt ákæru, en sýknaður af því að hafa stungið fingri inn í leggöng brotaþola. Hátt semin sem sakfellt var fyrir var talin varða við fyrrgreind refsiákvæð i í ákæru. Samkvæmt dómi Lands réttar var ákærða gert að sæta fangelsi í tvö ár en frestað var full nustu 21 mán aðar af refsing - unni og að sá hluti hennar félli niður að liðnum þremur árum frá uppkvaðningu dóms ins, héldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegn ingar laga. Einnig var kveðið á um nánar tilgreindan sakarkostnað og áfrýjunarkostnað sem felldur var á ákærða. Að auki var dómur héraðsdóms ómerktur um frávísun einka réttarkröfunnar og var þeim hluta máls ins vísað aftur heim í hérað til löglegrar meðferðar og dóms álagn ingar að nýju. Með dómi Hæstaréttar Íslands frá 2026 var stað festur dómur Landsréttar og kveðið á um nánar tilgreindan áfrýjunarkostnað sem felldur var á ákærða. Þann 2. mars sl. var sérstakt einkamál vegna bótakrö fu stefnanda, áður brotaþola eins og greinir frá í sakamálinu, tekið fyrir í héraðs dómi, eins og um þingfestin g u væri að ræða, að gættum fyrirmælum 2. mgr. 208. gr., sbr. 1. mgr. 175. gr., laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Við fyrir tökuna var upplýst af hálfu stefnda, áður ákærða í saka - málinu, að ekki væri gerður ágreiningur um bóta skyldu en bótafjárhæð væri mótmælt og að ekki yrði lögð fram greinargerð. Við munnlegan málflutning 8. apríl sl. kom hið sama fram en máls kostnaðarkröfu stef nanda var mótmælt. III. Helstu m álsástæður og lagarök stefnanda Af hálfu stefnanda er í aðalatriðum byggt á því að um sé að ræða gróft kynferðis - brot sem stefndi beri skaðabótaábyrgð á samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 172. gr. laga nr. 88/2008. Stefnandi vísar til þess að kynferðisbrot séu almennt til þess fallin að valda miska og að miskabætur beri að ákvarða eftir því sem sanngjarnt þyki. Við mat á fjárhæð miskabóta beri að líta til alvarleika brots, sakarstigs hins brot - lega, huglægra r upplifunar stefnanda og umfangs tjónsins. 3 Stefnandi vísar til þess að bótakrafan sé byggð á tveimur aðalmálsástæðum. Hin fyrri lúti að alvarleika brotsins. Samkvæmt 26. gr. laga nr. 50/1993 beri að taka mið af eðli verknaðar við mat á bótum en á því sé byggt að brotið hafi verið alvarlegt. Í því sam hengi vísar stefnandi til þess að stefndi hafi nýtt sér ungan aldur og reynsluleysi hennar og það að hún var ofurölvi og bjargarlaus á heimili hans. Með þessu hafi stefndi mis boðið henni kynferðislega og na uðgað henni. Stefndi hafi algjörlega brugðist trausti stefn anda, þau séu [fjölskyldutengsl] , háttsemin hafi komið henni í opna skjöldu og fullkom inn trúnaðarbrestur orðið. Í annan stað byggir stefnandi á afleiðingum brotsins. Í því samhengi vísar hún til þess að háttsemi stefnda hafi valdið henni mikilli vanlíðan. Henni hafi verið mjög mikið misboðið og hún sé stefnda afar reið. Stefnandi finni fyrir auknum reiðiköstum og að þau beinist helst að karlmönnum. Henni líði oft mjög illa og taki það út á öðrum í fjölskyld - unni án þess að hún ráði við það. Atburðurinn hafi því haft umtalsverð áhrif á heimilis - lífið. Stefnandi og stefndi hafi í kjölfar brotsins átt samskipti og stefndi hafi viðurkennt fyrir henni sök og að stefnanda liði afar illa með verknaðinn. Stefnanda finnist það sem gerðist hafa verið rangt, þau séu [fjölskyldutengsl] og háttsemi af þeim toga sem um ræðir eigi ekki að eiga sér stað á milli þeirra sem [fjölskyldutengsl] . Þá hafi brotið haft mikil áhrif á sam skipti stórfjölskyldunnar sem áður voru náin. Í því sam hengi vísar stefnandi til þess að hún finni fyrir óþægilegri tilfinningu við að hitta ætt ingja og að hún hafi átt mjög erfitt með að fara í fjölskylduboð vegna hræðslu við að rek ast á stefnda. Þá líði henni illa vegna þess að hún haf i drukkið áfengi og að hún muni þess vegna ekki nákvæmlega hvað hafi gerst. Enn fremur að henni finnist sem stefndi hafi nýtt sér ástand hennar og að hún hafi ekki mótmælt eða veitt viðspyrnu. Stefnandi hafi upplifað grát - og kvíðaköst vegna verknaðarins. Hún finni fyrir gríðar legu óöryggi í kringum karlmenn og einnig fyrir miklu óöryggi þegar hún sé ein á ferð. Hún hafi endurupplifað atburðinn margoft og fái þá algjöran kvíðahnút í magann og detti út. Þá fái hún sambærilegan kvíðahnút þegar hún eigi l e ið hjá íbúðahverfi stefnda og hún reyni til að mynda að forðast að fara á nálæga bensínstöð. Þegar stefnandi upp lifi kvíðaköst langi hana helst að loka að sér og tala ekki við og sjá ekki neinn. Stefn andi vísar einnig til þess að verknaðurinn hafi haft nei kvæð áhrif á skólagöngu hennar, truflað athygli og valdið henni mikilli vanlíðan. Þá hafi hún glímt við svefnvandamál í kjölfarið. Hún eigi óeðlilega erfitt með að sofna vegna kvíða og vegna þess hve illa henni líði. Þá eigi hún það til að dreyma stefnda o g vakni upp og upplifi mikinn kvíða. Stefnandi vísar til þess að brot stefnda hafi verið framið af ásetningi. Um sé að ræða brot sem sé til þess fallið að vekja mikinn óhug og vanlíðan hjá henni, sem brota - þola, auk þess sem það sé líklegt til þess að hafa áhrif á andlega heilsu hennar um ókomna tíð. Að teknu tilliti til framangreinds sé að mati stefnanda ljóst að brotið hafi þegar haft 4 gríðar leg áhrif á félagslega stöðu hennar, skólagöngu og hæfni til að vera opin í samskipt - um og treysta öðru fólki. Að ö llu framangreindu virtu vísar stefnandi til þess að ljóst sé að brotið hafi valdið henni töluverðum miska sem skuli bæta eftir því sem sanngjarnt þyki samkvæmt ákvæðum 26. gr. laga nr. 50/1993, sbr. 172. gr. laga nr. 88/2008. Þá byggir stefnandi á því að m iða eigi upphafstíma dráttarvaxta við mánuð frá því að mál nr. S - /2023 var þingfest fyrir héraðsdómi. Um laga rök að öðru leyti vísar stefnandi til XXVI. kafla laga nr. 88/2008 og 1. og 26. gr. laga nr. 50/1993. Málskostnaðarkrafa sé reist á 48. gr. laga nr. 88/2008, sbr. 129. og 130. gr. laga nr. 91/1991. Vaxta - og dráttarvaxtakröfur séu reistar á 16. gr. laga nr. 50/1993 og 8. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 129. gr. laga nr. 91/1991. Þá sé krafa um virðis auka skatt vegna málskostnaðar reist á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Helstu málsástæður og lagarök stefnda Af hálfu stefnda er í aðalatriðum byggt á því að með dómi Hæstaréttar Íslands 2026 hafi því endanlega verið slegið föstu að hann hefði brotið kynferðis lega gegn stefnanda og út frá því hafi stefnda verið gert að sæta refsi ábyrgð. Sam hliða hafi verið staðfest niðurstaða Landsréttar um að vísa einkaréttarkröfu stefn anda til meðferðar fyrir héraðsdómi. Að framan greindu virtu sjái stefndi sér ekki annað fært en að viður ke nna bótaskyldu. Stefndi telur að umkrafin bótafjárhæð sé of há en lagt sé í mat dómsins að ákvarða hæfilegar miskabætur, sbr. nýlega dómaframkvæmd í hlið stæðum sakamál um. Þá telur stefndi að stefnandi geri of mikið úr fjölskyldutengslum og á heimili stefnd a á árum áður og langur tími sé liðinn frá því það átti sér stað. Stefndi mót mælir málskostnaðarkröfu stefnanda og byggir á því að taka eigi tillit til dómsmeðferðar á sakarefninu á fyrri stigum. IV. Niðurstaða Fyrir liggur að s tefndi var með dómi Hæstaréttar Íslands sl., í máli nr. /2025, sak felldur og honum gert að sæta refsiábyrgð fyrir kynferðisbrot gegn stefn - anda , eins og áður greinir. Þá liggur fyrir að stefndi viðurkennir bótaskyldu gagnvart stefnanda en mótmælir bótafjárhæð. Stefndi hefur verið sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn stefnanda, að mestu leyti í samræmi við ákæru eins og áður greinir. Í refsiverðri háttsemi stefnda fólst ólögmæt mein gerð gegn stefnanda. Stefndi er því bótaskyldur samkvæmt b - lið 1. mg r. 26. gr. laga nr. 50/1993 , sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999 . Um var að ræða gróft kynferðisbrot. E ykur á grófleikann að stefnandi var 16 ára þegar brotið var framið en stefndi var tæplega árum eldri og þroski hans því meiri . Einnig auka fjölskyldutengsl á grófleikann og að brotið var framið í aðstæðum þar sem stefnandi mátti gera ráð fyrir að vera örugg. Meðal 5 málsgagna er vottorð C sálfræðings , dags. 28. nóv ember 2019, þar sem greinir meðal annars frá greiningu um áfallastreitu röskun og ann arri van l íðan stefn and a vegna brots stefnda. Er ljóst af vottorði nu að brot stefnda hafði alvar leg neikvæð sálræn áhrif á líðan stefnanda og olli henni mikilli röskun. Að framan greindu virtu, og með hlið sjón af dómvenju, þykir fjár hæð miskabóta, sem stefnda ve rður gert að greiða til stefn anda, hæfilega ákveðin 2. 25 0.000 krónur, auk vaxta og dráttar vaxta, eins og í dóms orði greinir. Upphafstími dráttarvaxta miðast við mánuð frá þingfestingu máls nr. S - /2023 fyrir héraðsdómi. Vegna úrslita málsins, og með vísan til 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, verður stefnda gert að greiða stefnanda málskostnað , sem þykir , út frá eðli og umfangi máls , hæfi lega ákveðinn 25 0.000 krónur, að teknu tilliti til virðisaukaskatts. Af hálfu stef nanda flutti málið Ólöf Heiða Guðmundsdóttir lögmaður. Af hálfu stefnda flutti málið Björgvin Jónsson lögmaður. Daði Kristjánsson héraðsdómari kveður upp dóm þennan. Dómsorð: Stefndi, B , greiði stefnanda, A , 2. 25 0.000 krónur í miskabætur, auk vaxta samkv æmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 14. júlí 2019 til 27. júlí 2023, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laga nr. 38/2001 frá þeim degi til greiðsludags. Stefndi greiði stefnanda 25 0.000 krónur í málskostnað. Daði Kristjánsson