Héraðsdómur Vesturlands D Ó M U R 23 . desember 2025 Mál nr. S - 252 /2025 Lögreglustjórinn á Vesturlandi (Emil Sigurðsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Snorri Steinn Vidal lögmaður, verjandi ákærða) _______________________________________________________________ Lárentsínus Kristjánsson héraðsdómari 2 Dómur Héraðsdóms Vesturlands 23 . desember 2025 I. Málsmeðferð, ákæruskjal og dómkröfur aðila 1. M ál þetta er höfðað með ákæru L ögreglustjórans á Vesturlandi, útgefinni 29. ágúst 2025, á hendur [X...] , kt. ... , með ótilgreint lögheimili, ... . 2. Í ákæruskjali segir að málið sé höfðað gegn ákærða: fyrir tolla - , lyfja - og fíkniefnalagabrot með því að hafa föstudaginn ... haft í vörslum sínum við komu til Keflavíkurflugvallar, sem farþegi í flugi nr. ESY6021 frá Bristol í Englandi, 540 stk. af Rivotril 2 mg, 60 stk. af Medikinat 60 mg, 30 stk. af Zolpidem Norman 10 mg, 14 stk. af Stilnox 10 mg. , 355 stk . af Alprazolem 2 mg, 240 stk. af Zolpidem 10 mg og 30 stk . af Clonazepam Neuraxpharm 2 mg; sem voru umfram heimildir varðandi magn lyfseðilsskyldra ávanabindandi lyfja sem einstaklingum með lögheimili á Íslandi er heimilt að hafa meðferðis við komu til la ndsins, hafi lyfjanna verið aflað erlendis. Telst þetta varða við 1. mgr. 27. gr. og 1. mgr. 170. gr. tollalaga nr. 88/2005 og 3. gr. , sbr. 2. tl. 1. mgr. 5. og 2. mgr. 5. gr. reglugerðar nr. 1277/2022 um innflutning ein - staklinga á lyfjum til eigin nota, sbr. 3. mgr. 31. gr. og a - lið 2. mgr. 103. gr. , sbr. 104. gr. , lyfjalaga nr. 100/2020 og 2. og 3. gr. , sbr. 5. og 6. gr. , laga um ávana - og fíkniefni nr. 65/1974, með síðari breytingum , og 2. gr. , sbr. 1. mgr. 14. gr. , reglugerðar nr. 233/2001 um ávana - o g fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, með síðari breytingum. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Þá er þess jafnframt krafist að 540 stk. af Rivotril 2 mg, 60 stk. af Medikinat 60 mg, 30 stk. af Zo lpidem Norman 10 mg, 14 stk. af Stilnox 10 mg. 355 stk. af Alprazolem 2 mg, 240 stk. af Zolpidem 10 mg og 30 stk . af Clonazepam Neuraxpharm 2 mg, sem hald var lagt á við rannsókn málsins, verði gerð upptæk með dómi samkvæmt 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 með síðari breytingum. 3. Á kæruvaldið krefst sakfellingar samkvæmt ákæru en verði niðurstaðan sakfelling yrði refsing hegningarauki við fjögurra mánaða skilorðsbundinn fangelsisdóm ákærða og því ekki krafist að ákærða verði gerð frekari refsing. Verjandi krefst þess aðallega að ákærði verði sýknaður, til vara að honum verði ekki gerð refsing og til þrautavara að honum verði gerð vægasta refsing er lög leyfa og hún verði skilorðsbundin að fullu. Loks krefst verjandi málsvarnarlauna sér til handa sem greiðis t úr ríkissjóði. 4. A ðalmeðferð málsins fór fram 9. desember sl., með skýrslutöku af ákærðu og vitnum. Að loknum munnlegum málflutningi var málið dómtekið. Mál þetta var rekið samhliða máli nr. S - 251/2025 en í því máli er sambýliskona ákærða ákærð fyrir samskonar brot vegna sama atviks. Þó er um að ræða mismunandi magn og aðra samsetningu á haldlögðum lyfjum milli mála. II. Málsatvik [A...] 3 Þann 14. júní 2023 sendi Tollgæslustjóri Lögreglustjóranum á Vesturlandi kæru vegna meints brots ákærða á tollalögum nr. 88/2005, lyfjalögum nr. 10 0/2020 og reglugerð nr. 1277/2022, um innflutning einstaklinga á lyfjum til eigin nota. 7. Ákærði gaf skýrslu hjá lögreglunni á Akranesi þann 5. september 2023. Í skýrslutökunni kom fram að ákærði hafi talið að sér væri heimilt, samkvæmt þeim upplýsingum sem birtar væru á heimasíðu Lyfjastofnunar, að koma með til landsins það magn lyfja sem hann hafði meðferðis. Hann kvaðst einnig hafa hringt í Lyfjastofnun og fengið upplýsingar hjá þeim um hvað hann mætti taka með mikið magn af lyfjum til landsins. 8. M eð bréfi, dags. 19. júlí 2024, var Tollgæslustjóra og ákærðu tilkynnt að Lögreglustjórinn á Vesturlandi hefði fellt málið niður með vísan til 145. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Tollgæslustjóri kærði þá ákvörðun til Ríkissaksóknara, sem með ákvö rðun, dags. 22. október 2024, felldi úr gildi ákvörðun Lögreglustjórans á Vesturlandi, um að fella málið niður. III. Skýrslur fyrir dómi - 4 10. Vitnið tollvörður nr. 0807 gaf skýrslu fyrir dómi í gegnum fjarfundarbúnað. Kvaðst hann muna til þess að ákærði og sambýliskona hans hafi komið í græna hliðið við komu sína til landsins og þar hafi tollverðir tekið það sem þau hafi haft umfram heimild af lyfseðilsskyldum lyfjum. Aðspurður hvort þau hafi verið færð í járn og í fangaklefa kvaðst vitnið ekki muna til þess, kvaðst vitn ið muna að tollverðir hafi átt í góðum samskiptum við ákærða. 11. Vitnið tollvörður nr. 1611 gaf skýrslu fyrir dómi í gegnum fjarfundarbúnað en ekki þykir þörf á því að rekja þann framburð þar sem vitnið mundi ekki eftir atvikum. IV. Niðurstaða tolla - , lyfja - og fíkniefnalagabrot með því að hafa föstudaginn 10. mars 2023 haft í vörslum sínum við komu til Keflavíkurflugvallar, sem farþegi í flugi nr. ESY6021 frá Bristol í Englandi, talsvert magn af lyfjum, sbr. nánar ákæruskjal, sem voru umfram heimildir varðandi magn lyfseðilsskyldra ávanabindandi lyfja sem einstaklingum með lögheimili á Íslandi er heimilt að hafa meðferðis við komu til landsins, hafi lyfjanna verið aflað erlendis. Ákærði hefur samþykkt atvikalýsingu í ákær u en neitar sök. Vörn ákærða byggir einkum á því að ákvæði reglugerðar nr. 1277/2022 feli í sér ólögmæta mismunu n þeirra sem eru með lögheimili á Íslandi og þeirra sem eru með lögheimili erlendis. Brjóti það gegn jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrár Ísland s, sbr. 14. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Þá er á því byggt að ákærði skuli sýknaður á þeim grundvelli að á stjórnvöldum hvíli sú skylda að kynna fyrirhugaða stjórn - sýsluframkvæmd með nægilegum fyrirvara þannig að þeir sem breytingin sérstaklega varðar geti gert viðeigandi ráðstafanir, það hafi ekki verið gert og ákærði verið í góðri trú . Þá uppfylli breyting sú sem stjórnvöld gerðu með setningu reglugerðar nr. 1277/2022 ekki skilyrði lögmætisreglunnar. 14. Í málinu liggur fyrir að með bréfi 19. júlí 2024 felldi Lögreglustjórinn á Vesturlandi niður mál þetta á þeim grundvelli að það væri ekki nægjanlegt eða líklegt til sakfellis. Sú ákvörðun var kærð og í bréfi til Ríkissaksóknara 19. ágúst sama ár útskýr ði lögreglustjóri ástæður fyrir niðurfellingu málsins. Þar er rakinn mjög eindreginn framburður ákærða alveg frá handtöku og síðar í málinu um að hann hafi talið sér heimilt að hafa umrætt magn lyfja með sér. Byggði hann þá skoðun sína á upplýsingum af hei masíðu Lyfjastofnunar. Í bréfi frá embætti Ríkissaksóknara 22. október 2024, þar sem ákvörðun lögreglustjóra var felld úr gildi og lagt fyrir hann að höfða sakamál á hendur ákærða, segir um þetta atriði: Þrátt fyrir að færa megi fyrir því rök að upplýsinga r sem fram komu á heimasíðu Lyfjastofnunar á þessum tíma hafi verið misvísandi þá hefði þrátt fyrir það ekki verið unnt að túlka þær upplýsingar á þann hátt að heimilt hefði verið að flytja inn þessi tilteknu lyf í því magni sem um ræðir, án frekari athugu nar og uppflettingar. Auk þess kemur þar fram að um innflutning einstaklinga á lyfjum til eigin nota gildi ákvæði reglugerðar nr. 212/1998 með síðari breytingum en reglugerðinni hefur verið breytt í þrígang síðan 1998. Þá er þar einnig skýrt tekið fram að það sé á ábyrgð einstaklings að kynna sér þær reglur sem gilda um innflutning lyfja til eigin nota. Gildandi regluverk, þ.m.t. reglugerð nr. 1277/202 [2] , var birt og öllum aðgengileg þegar kærði kom hingað til landsins með umrædd lyf. 15. Miðað við framl ögð gögn málsins er ekki hægt að fallast á það með embætti Ríkissaksóknara að upplýsingar á heimasíðu Lyfjastofnunar hafi á þessum tíma verið misvísandi. Þvert á móti hefur það ekki verið hrakið í málinu af ákæruvaldinu að þessar upplýsingar sem voru aðgen gi - legar almenningi og vafalaust ætlaðar til eftirbreytni hafi beinlínis verið rangar. Þær hafi verið 5 rangar bæði fyrir og einnig talsvert eftir hið meinta brot. Af upplýsingum á síðunni varð þannig ekki annað ráðið en að um innflutninginn giltu ákvæði reg lugerðar nr. 212/1998. Það vekur sérstaka athygli í þessu sambandi að á kvittunum Tollgæslu 17. mars 2023, vegna haldlagningar á lyfjum ákærð a er haldlagningin sögð vegna brota á reglugerð 212/1998 sem þó féll úr gildi í nóvember 2022. 16. Ákærði og sam býliskona hans hafa lagt fram gögn um að þau hafi ferðast til landsins marg - sinnis áður frá Spáni, eða alls átta sinnum frá 2021, með sambærilegt magn af lyfjum og ætíð verið stöðvuð en að lokinni athugun hafi haldlögðum lyfjum verið skilað og engin eftirm ál orðið. Þeim hafi hins vegar verið með öllu ókunnugt um að áður en þau héldu í umrædda ferð hefði orðið sú breyting að reglugerð nr. 212/1998 sem vísað var til á vef Lyfjastofnunar hafði verið felld úr gildi og ný reglugerð nr. 1277/2022 tekið gildi og l eyst hina fyrri af hólmi. Þar hafi verið kveðið á um strangari reglur sem bönnuðu þann innflutning sem ákærðu töldu sér heimilan. Þetta var fyrsta ferð ákærðu eftir umrædda breytingu. 17. Þá hefur það ekki verið dregið í efa hér fyrir dómi að umrædd lyf hafi verið ætluð ákærða sjálfum og sé u honum nauðsynleg samkvæmt læknisráði og fyrir þeim öllum voru lyfseðlar frá spænskum lækni hverra gildi hefur ekki verið dregið í efa. Jafnframt er enginn ágreiningur gerður um að engin sérstök leynd hafi hvílt yfir þ essum innflutningi af hálfu ákærða og lyfin hafi blasað við tollvörðum um leið og farangurstaska ákærða var opnuð. Þá verður að ganga út frá því eins og málið er lagt fyrir dóminn að þær tegundir lyfja og í því magni sem haldlagt var umrætt sinn hefði ákær ða verið heimilt að koma með til landsins ef reglugerð nr. 212/1998 hefði enn verið í fullu gildi. Því hefur þannig hvergi verið haldið fram eða rökstutt í málinu að innflutningur þessara lyfja hafi jafnframt verið að hluta eða öllu óheimill samkvæmt þeirr i reglugerð. Var þetta staðfest við munnlegan málflutning af ákæruvaldinu eftir fyrirspurn dómara. 18. Almennt leysir lögvilla geranda ekki undan refsiábyrgð en getur vissulega haft áhrif við ákvörðun viðurlaga við broti. Er þannig gengið út frá því að a lmennir borgarar skuli þekkja gildandi lög og reglur og það tjói ekki að bera því við eftir refsivert brot að viðkomandi hafi ekki vitað að háttsemi hans væri honum óheimil eða hann misskilið eða mistúlkað reglu. Þó er gengið út frá því að lögum og reglum sem banna tiltekna háttsemi verði ekki beitt sem refsiheimild nema birting þeirra hafi átt sér stað með tíðkanlegum og lögmæltum hætti. Svokölluð óeiginleg lögvilla getur líkt og villa um staðreyndir hins vegar haft áhrif á refsinæmi verknaðar og leitt til refsi - leysis. 19. Ekki hefur verið gerður ágreiningur um það að þegar ákærði var handtekinn við komu hingað til lands hafði tekið gildi ný reglugerð, sbr. framangreint. Ekki er ástæða með vísan til niður stöðu málsins til að fjalla um hvort með setningu reglugerðar nr. 1277/2022 hafi lögmætis regla verið brotin, þ.e. að reglugerðina hafi skort nægjanlega lagastoð þegar hún var sett, en ágreiningslaust er að ný reglugerð bannaði þann innflutning sem um ræðir. 20. Dómurinn telur á hinn bóginn með vísan ti l framangreindra atvika málsins að ósannað sé með öllu að ákærði hafi brotið gegn umræddri reglugerð af ásetningi eða gáleysi. Í 18. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er orðuð sú regla að verknaður sem refsing er lögð við í þeim lögum sé ekki saknæmur nema hann sé unninn af ásetningi eða gáleysi en reglan hefur almennt gildi við mat á refsinæmi verknaðar þótt um sérrefsilög ræði , sbr. og í þessu máli 1. mgr. 104. gr. lyfjalaga 6 nr. 100/2020. Ákæruvaldið ber sönnunarbyrði fyrir því að þessi skilyrði séu uppfyllt sbr. 108. og 109. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. 21. Ákæruvaldið hefur í raun ekki dregið í efa að ákærði hafi umrætt sinn verið í góðri trú og þannig ekki vitað betur, en sú huglæga afstaða skipti hins vegar ekki máli varðandi refsinæ mi verknaðarins sem brjóti í bága við skýrt bann reglugerðarinnar. Ekki verður fallist á þennan mála - tilbúnað ákæruvaldsins. Ekki hefur verið vefengd sú málsvörn ákærða, sbr. framangreint, að hann hafi haft nákvæmlega sama háttinn á í fjölda annarra skipta og staðreynt það sérstaklega, áður en hann ásamt sambýliskonu sinni ferðaðist til Íslands í umrætt sinn, á opinberri upplýsingasíðu stjórnvalds hvaða heimildir hann hefði í þessum efnum. Verður að líta svo á að sannanleg villa ákærða í þessum efnum hafi v erið afsakanleg í framangreindu ljósi og að ekki sé hægt að líta á hátt semi hans umrætt sinn sem refsivert gáleysi. Þegar af þeirri ástæðu að huglæg skilyrði skortir fyrir refsinæmi verknaðarins verður ákærði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. 22. Með vís an til framangreindrar niðurstöðu og samkvæmt 2. mgr. 235. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 verður þóknun og annar kostnaður verjanda ákærða greiddur úr ríkissjóði en ekki er upplýst um annan sakarkostnað . Þóknun verður ákveðin með hliðsjón af fram lögðu yfirliti, umfangi málsins og reglum dómstólasýslunnar nr. 1/2025 og að teknu tilliti til þess að sami verjandi annaðist vörn í máli sambýliskonu ákærða í máli nr. S - 251/2025, sbr. framan - greinda umfjöllun. Þóknun verjanda er ákveðin með virðisaukaska tti 670.000 krónur. Jafnframt greiðist úr ríkissjóði aksturskostnaður verjanda með sömu formerkjum 21.312 krónur. 2 3 . Emil Sigurðsson aðstoðarsaksóknari flutti málið fyrir dómi af hálfu ákæruvalds. 24. Dóm þennan kveður upp Lárentsínus Kristjánsson héraðsdómari á Vesturlandi. D Ó M S O R Ð Ákærð i , [X...] , er sýkn aður af kröfu m ákæruvaldsins. Þóknun skipaðs verjanda ákærð a , Snorra Steins Vidal lögmanns, að fjárhæð 670.000 kr ónur ásamt aksturskostnaði að fjárhæð 21.312 krónur, greiðist úr ríkissjóði. Lárentsínus Kristjánsson